Senet ve Çek İcraya Verilirken Ne Kadar Masraf Çıkar?

Ticari hayatta mal veya hizmet alım satımlarında nakit yerine sıklıkla çek veya bono (senet) kullanılır. Ancak vade günü geldiğinde borçlu tarafından ödeme yapılmazsa, alacaklı tarafın başvuracağı en etkili ve hızlı hukuki yol, "Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla İcra Takibi" başlatmaktır.

Esnaf, KOBİ veya şahıs olarak elinizdeki ödenmemiş bir çeki ya da senedi icraya koyarken cebinizden ne kadar para çıkacağını bilmek, nakit akışınızı yönetmek için kritik öneme sahiptir. Bu makalede çek ve senet icralarında ortaya çıkan masraf kalemlerini detaylandırıyoruz.

Kambiyo Senetlerine Mahsus Takibin Özellikleri

Çek, senet (bono) ve poliçe, hukuken "Kambiyo Senedi" olarak adlandırılır. Hukuk sistemimiz, ticari hayatın hızını korumak için bu belgelere özel, ilamsız icradan daha hızlı ve borçlunun itiraz etmesinin daha zor olduğu özel bir icra yolu öngörmüştür.

Ancak hız ve etkinlik açısından avantajlı olan bu yolun masraf yapısı, standart ilamsız icra takibi ile hemen hemen aynıdır; yani peşin harç ödenmesini gerektirir.

Çek ve Senet İcrasında Masraf Kalemleri

Elinizdeki senedi veya çeki icraya verirken icra müdürlüğüne ödemeniz gereken başlıca kalemler şunlardır:

1. Başvuru Harcı

İcra takibini başlatmak için ödenen maktu (sabit) harçtır. Alacağın miktarı ne olursa olsun her dosya açılışında bir kez alınır.

2. Peşin Harç (En Yüksek Maliyet)

Kambiyo senetlerine mahsus takiplerde, senedin veya çekin üzerinde yazan ana alacak (ve varsa takip öncesi işlemiş faiz ile çek tazminatı gibi kalemlerin toplamı) üzerinden binde 5 (%0,5) oranında peşin harç alınır.
Dosya açılışındaki en büyük maddi külfet budur.

Örnek: 200.000 TL'lik bir senet için ödenmesi gereken peşin harç 1.000 TL'dir.

3. Tebligat Giderleri

İcra takibi başlatıldıktan sonra borçluya "Ödeme Emri" (Örnek No: 10) gönderilir.

Borçlu tek kişi ise 1 adet tebligat masrafı ödenir.
Senette veya çekte birden fazla borçlu (örneğin keşideci, avalist/kefil, cirantalar) varsa ve hepsine takip başlatıyorsanız, her bir borçlu için ayrı ayrı tebligat masrafı yatırmanız gerekir.

4. Protesto ve Çek İbraz Masrafları (Ön Şart Masrafları)

İcra dairesine ödenmeyen ancak takibin geçerliliği için önceden yapılmış olabilecek masraflardır:

Senetlerde Protesto: Vadesinde ödenmeyen senedi cirantalara (senedi size devreden kişilere) karşı icraya koyabilmek için noterde "ödememe protestosu" çekilmesi gerekir. Noter masrafı senedin tutarına göre değişir.
Çeklerde Banka İbrazı: Çekin süresi içinde bankaya ibraz edilip "Karşılıksızdır" kaşesinin vurulması gerekir.

İcraya başvururken bu protesto/ibraz masraflarını da alacak kalemi olarak asıl alacağa ekleyip borçludan talep edebilirsiniz.

Çek Tazminatı ve Komisyonu (Çeklere Özel)

Çeklerde senetten farklı olarak ek alacak kalemleri vardır:

Çek Tazminatı: Karşılıksız çıkan çek bedelinin %10'u oranında çek tazminatı talep edilebilir.
Çek Komisyonu: Çek bedelinin binde 3'ünü geçmemek üzere komisyon talep edilebilir.

İcra takibi açarken bu tutarları da ana alacağa eklerseniz, üzerinden %0,5 peşin harç ödemeniz gerekeceğini unutmamalısınız.

Vaka Analizi: 150.000 TL'lik Çekin İcra Maliyeti

Elinizde bankadan karşılıksız şerhi alınmış 150.000 TL tutarında bir çek olduğunu ve tek bir borçluya (keşideciye) takip yapacağınızı varsayalım. Sadece ana para ve %10 çek tazminatını talep ettiğinizi düşünelim.

Asıl Alacak: 150.000 TL
Çek Tazminatı (%10): 15.000 TL
Takip Çıkışı (Toplam Alacak): 165.000 TL
Başvuru Harcı: 427,60 TL
Peşin Harç (165.000 x %0,5): 825,00 TL
Tebligat Gideri: 140,00 TL
Dosya/Vekalet Harcı: ~100,00 TL
Toplam İcra Açılış Masrafı: Yaklaşık 1.492,60 TL

Not: Avukatınıza ödeyeceğiniz vekalet ücreti bu hesaba dahil değildir.

Hesabınızı Önceden Yapın

Özellikle yüksek montanlı çek ve senet takiplerinde, binde 5'lik peşin harç ve çok sayıda borçlu (ciranta) olması durumunda artan tebligat masrafları ciddi bir yekün oluşturabilir.

Elinizdeki senedin veya çekin tutarını, avukatlık oranlarını ve tebligat masraflarını girerek cebinizden çıkacak net açılış ve dosya masrafını görmek için İcra Dosya Masrafı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.