Hisse senedi yatırımcıları için yılın en heyecanlı dönemleri şirketlerin kâr payı (temettü) dağıtım tarihleridir. Bir şirket kârını ortaklarıyla paylaşmaya karar verdiğinde, bunu Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) ilan eder. Ancak ilan edilen rakam ile yatırımcının banka hesabına yatan rakam genellikle birbirinden farklıdır.
Bu farkın temel nedeni vergi kesintisidir. Şirketler açıklamalarını "Brüt Temettü" üzerinden yaparken, bireysel yatırımcılar "Net Temettü" alır. Bu makalede brüt temettünün nete nasıl çevrildiğini, stopaj (vergi) oranının etkisini ve toplam kazancınızı nasıl bulacağınızı inceleyeceğiz. Hızlı sonuç almak için Sermaye ve Temettü aracımızı kullanabilirsiniz.
Temettü (Kâr Payı) Nedir?
Temettü, bir şirketin elde ettiği net dönem kârından, yasal yedekler ayrıldıktan sonra genel kurul kararıyla ortaklara dağıtılan nakit veya bedelsiz hisse senedi şeklindeki paydır. Biz bu makalede en yaygın olan nakit temettü dağıtımına odaklanacağız.
Brüt ve Net Temettü Farkı
Şirketler temettü dağıtırken "1 TL nominal değerli paya (yani 1 lot hisseye) ödenecek brüt tutarı" duyurur.
- Brüt Temettü: Herhangi bir vergi veya kesinti yapılmadan önceki ham temettü tutarıdır. Kurumsal (tüzel) yatırımcıların veya yabancı fonların bir kısmı temettüyü bu brüt haliyle alabilir.
- Net Temettü: Bireysel (gerçek kişi) yatırımcıların, devletin belirlediği Gelir Vergisi Stopajı kesildikten sonra hesaplarına fiilen yatan nakit tutardır.
Temettü Stopaj Oranı Nedir?
Stopaj, gelirin elde edildiği kaynakta (şirket tarafından) devlete ödenmek üzere peşin olarak kesilen vergidir. Türkiye'de hisse senedi temettü ödemelerinde uygulanan yasal temettü stopaj oranı genellikle %10'dur (Geçmişte bu oran %15 olarak uygulanmaktaydı, ancak 2021 sonunda yapılan düzenlemeyle %10'a düşürülmüştür. Oranlar yasal mevzuata göre değişebilir).
Net Temettü Nasıl Hesaplanır?
Kendi portföyünüze ne kadar nakit yatacağını bulmak için hesaplama iki aşamadan oluşur: Önce toplam brüt temettüyü bulmak, ardından stopajı düşerek net temettüye ulaşmak.
1. Toplam Brüt Temettü Formülü
Toplam Brüt Temettü = Mevcut Hisse (Lot) Adedi × Hisse Başı Brüt Temettü Tutarı
2. Toplam Net Temettü Formülü
Net Temettü = Toplam Brüt Temettü × (1 - (Stopaj Oranı / 100))
Mevcut yasal %10 stopaj oranı üzerinden hesaplarsak formül şu şekilde basitleşir:
Net Temettü = Toplam Brüt Temettü × 0.90
Vaka Analizi: Temettü Hesaplama Örneği
Diyelim ki elinizde Tofaş (TOASO) hissesinden 1.500 lot bulunuyor. Şirket genel kurulda hisse başına brüt 5,00 TL temettü ödeme kararı aldı ve yasal stopaj oranı %10.
Brüt Tutarın Hesaplanması:
- Mevcut Lot: 1.500
- Hisse Başı Brüt: 5,00 TL
- Toplam Brüt Temettü:
1.500 × 5,00 TL = 7.500 TL
Net Tutarın (Hesaba Yatacak Paranın) Hesaplanması:
- Toplam Brüt: 7.500 TL
- Stopaj (%10): 750 TL
- Net Temettü:
7.500 TL - 750 TL = 6.750 TL - (Veya kısa formülle: 7.500 × 0.90 = 6.750 TL)
Sonuç olarak, açıklanan brüt temettü rakamı ne olursa olsun, bireysel yatırımcı olarak sizin yatırım hesabınıza (T+2 gün kuralı gereği temettü dağıtım tarihinden iki iş günü sonra) nakit olarak 6.750 TL yatacaktır.
Temettü Dağıtımında Hisse Fiyatı Neden Düşer?
Temettü dağıtımının ertesi günü (hissenin temettüsüz işlem göreceği ilk gün) piyasa açılışında hissenin fiyatı, dağıtılan brüt temettü tutarı kadar düşürülür (Teorik Fiyat düzeltmesi).
Örneğin hisse kapanış fiyatı 100 TL ise ve hisse başı 5 TL brüt temettü dağıtılmışsa, ertesi gün hisse 95 TL referans fiyatla açılır. Bunun sebebi, şirketin kasasından ortaklara nakit çıkışı olması ve şirketin özkaynaklarının dağıtılan tutar kadar azalmasıdır. Matematiksel olarak zenginleşmezsiniz; cebinizin birinden hisse değeri çıkar, diğerine nakit girer.
Temettü ödemesiyle birlikte hissenizin teorik fiyatının nereye düşeceğini ve tam net gelirinizi hesaplamak için Sermaye ve Temettü aracımıza girerek hisse adedinizi ve temettü tutarlarınızı saniyeler içinde simüle edebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan vergi oranları ve hesaplamalar bilgilendirme amaçlıdır. Güncel vergi mevzuatı için uzman mali müşavirlere veya aracı kurumlara danışınız.
