Akademik kadro (ÖYP, Araştırma/Öğretim Görevlisi) ilanlarına başvururken, adayların en çok kafa karışıklığı yaşadığı konulardan biri lisans mezuniyet notlarının nasıl hesaplanacağıdır. Türkiye'deki üniversitelerin büyük bir çoğunluğu 4'lük (veya harf notlu) sistem kullanırken, akademik başvuru mevzuatı tüm hesaplamaları 100'lük sistem üzerinden yapar.
Bu makalede, 4'lük sistemdeki notunuzu 100'lük sisteme nasıl çevireceğinizi ve bu notun nihai akademik başvuru puanınıza olan çarpıcı etkisini inceleyeceğiz.
Hesaplamalarınızı yaparken OYP Puan Hesaplama aracımızı açarak, kendi 100'lük notunuzu sisteme girip toplam puanınızı test edebilirsiniz.
Mezuniyet Notu Dönüşümünde Hangi Tablo Kullanılır?
Kritik Kural: Üniversitelerin birçoğu akademik ilanlarında, adayların kendi üniversitelerinin hazırladığı dönüşüm tablolarını veya transkriptte yazan 100'lük karşılıkları kabul etmez.
Mevzuat gereği, tüm başvurularda ve değerlendirmelerde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen "4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki Karşılıkları" isimli resmi tablo kullanılmak zorundadır.
(İstisna: Bazı üniversiteler eğer transkriptinizde sadece 100'lük not yazıyorsa onu kabul edebilir, ancak hem 4'lük hem 100'lük yazıyorsa genellikle YÖK tablosuna göre çevrim isterler. İlan metnindeki "Özel Şartlar" ve "Uyarılar" kısmını mutlaka dikkatle okumalısınız).
YÖK Not Dönüşüm Tablosundan Örnekler
YÖK'ün tablosu, basit bir (Not x 25) formülü ile çalışmaz. Üniversiteler arası adaleti sağlamak için kademeli bir skala belirlenmiştir.
Örnek birkaç dönüşüm:
- 4.00 ➔ 100.00
- 3.50 ➔ 88.33
- 3.00 ➔ 76.66
- 2.50 ➔ 65.00
- 2.00 ➔ 53.33 (Mezuniyet için genellikle aranan minimum sınır)
Dikkat: Örneğin kendi üniversitenizin sisteminde 3.00 ortalama 80'e denk geliyor olabilir; ancak siz başvurunuzda YÖK tablosundaki 76.66 değerini kullanmak zorundasınız.
Mezuniyet Notunun ÖYP (Akademik Başvuru) Puanına Etkisi
Mezuniyet notu, genellikle başvurunun ilk aşaması olan "Ön Değerlendirme" aşamasında (ilk 10'a girme listesi) DİKKATE ALINMAZ. (İstisna: Dil şartı aranmayan MYO ilanlarında %30 etkilidir).
Ancak asıl yıkıcı/kurtarıcı etkisi, yazılı/sözlü sınava girdikten sonra yapılan "Nihai Değerlendirme" aşamasındadır.
Standart bir araştırma görevlisi alımında nihai değerlendirme formülü:
(ALES %30) + (Giriş Sınavı %30) + (MEZUNİYET NOTU %30) + (Yabancı Dil %10) şeklindedir.
Çarpıcı Bir Vaka Analizi: Aday X vs Aday Y
Gelin mezuniyet notunun, yüksek bir ALES puanını nasıl yenebileceğini bir vaka üzerinden görelim:
Aday X (ALES Canavarı, Düşük Ortalamalı)
- ALES: 95.00
- Dil: 80.00
- Giriş Sınavı: 70.00
- Mezuniyet Notu: 2.20 (YÖK Karşılığı: 58.00)
Aday Y (Ortalama ALES, İnek Öğrenci)
- ALES: 75.00
- Dil: 80.00
- Giriş Sınavı: 70.00
- Mezuniyet Notu: 3.50 (YÖK Karşılığı: 88.33)
Nihai Puan Hesaplaması:
Aday X:
- ALES (95 × 0.3) = 28.50
- Mezuniyet (58 × 0.3) = 17.40
- Sınav (70 × 0.3) = 21.00
- Dil (80 × 0.1) = 8.00
- Aday X Toplam Puan = 74.90
Aday Y:
- ALES (75 × 0.3) = 22.50
- Mezuniyet (88.33 × 0.3) = 26.50
- Sınav (70 × 0.3) = 21.00
- Dil (80 × 0.1) = 8.00
- Aday Y Toplam Puan = 78.00
Sonuç: Aday X, ALES'ten tam 20 puan fazla almasına rağmen; Aday Y, yüksek lisans ortalaması sayesinde nihai değerlendirmede Aday X'i çok rahat bir şekilde (yaklaşık 3 puan farkla) geride bırakmış ve kadroya atanmıştır.
Ne Yapmalısınız?
- Henüz lisans öğrencisiyseniz: Bu makaleyi okuduktan sonra ders çalışmaya gidip not ortalamanızı yükseltin. Mezuniyet notunuz yüksekse, ileride ALES'ten düşük alsanız bile şansınız çok yüksektir.
- Mezun olduysanız (ve ortalamanız düşükse): Artık notunuzu değiştiremezsiniz. Sizin yapmanız gereken, ön değerlendirmeyi (ilk 10'a girmeyi) garantilemek için ALES'i en az 85-90 bandına çekmek ve yazılı giriş sınavına (bölüm konularına) olağanüstü derecede iyi hazırlanarak aradaki farkı sınav (%30 etki) ile kapatmaktır.
YÖK tablosundan bulduğunuz 100'lük notunuzu OYP Puan Hesaplama aracımıza "Mezuniyet Notu" alanına girin, diğer puanlarınızı ekleyin ve katsayıları düzenleyerek kazanma ihtimalinizi hemen simüle edin!
